Statystyki

Użytkowników : 35
Artykułów : 35
Zakładki : 10
Odsłon : 45037

Statystyki galerii

  • Zdjęć:   420
  • Kategorii:   15
  • Odsłon:   43568
  • Komentarzy:   79
  • Głosów:   43
  • Tagów:   0

Turystyczny Szlak Doliny Liwca Drukuj Email
wtorek, 01 maja 2007 02:00
Turystyka kulturalna w Polsce nabiera coraz większego znaczenia. Musimy zdawać sobie sprawę, że turystyka przestała być hobby. Obecnie to w świecie jeden z największych biznesów, traktowany jak gałąź przemysłu, na trzecim miejscu po elektronice i zbrojeniach. Mamy w powiecie dużo atrakcji, które są szansą na konkretne wpływy finansowe dla wszystkich zainteresowanych: właścicieli zabytków, hotelarzy, restauratorów, biur podróży, właścicieli sklepów i gospodarstw agroturystycznych. O korzyściach z imprez masowych mogą opowiedzieć właściciele sklepów w Liwie i Węgrowie, którzy podczas Biesiady Weselnej oraz Festynu Archeologicznego i Turnieju Rycerskiego przeżywają prawdziwy boom.

O godzinę jazdy leży prawie dwumilionowa Warszawa, a powiat węgrowski jest idealnym miejscem na weekendowe wypady poza stolicę. Że jest to obszar atrakcyjny dla warszawiaków okazało się jeszcze raz podczas niedawnej prezentacji Węgrowa w Zamku Królewskim w Warszawie. Narzekania dotyczą jedynie braku dobrej informacji o regionie i jego walorach oraz braku infrastruktury: zbyt małej ilości miejsc hotelowych, niedostępności niektórych zabytków, (zwłaszcza pałacu w Starejwsi i kościołów), zbyt małej liczby parkingów podczas festynów i turniejów w Liwie, kiepskiej jakości dróg dojazdowych (Warszawa - Stanisławów – Węgrów).
Początkiem działań na rzecz planowego rozwoju turystyki na terenie powiatu jest m.in. organizacja Szlaku Doliny Liwca, realizowana przez Powiat Węgrowski, Urząd Miasta w Węgrowie, Gminę Liw, Muzeum Zbrojownię w Liwie, Towarzystwo Miłośników Ziemi Węgrowskiej, Stowarzyszenie Kulturalne Ziemi Liwskiej i PTTK Węgrów.
Turyści potrzebują impulsu, aby zapuścić się w nieznane strony. Jest nim dobra informacja w Internecie i innych mediach, wydawnictwa i drogowskazy na drogach. Byłoby dowodem braku jasnej wizji rozwoju regionu, gdybyśmy pominęli realne możliwości organizacji przemysłu turystycznego w powiecie węgrowskim. Nasze atrakcje są różnorodne i zlokalizowane na tak niewielkim obszarze, że promocja jednego z nich powoduje wylansowanie również pozostałych. Dlatego najlepiej promować powiat całościowo, w ramach Szlaku Doliny Liwca.

Szlak Doliny Liwca
Szlak rozpoczyna się w punkcie połączenia drogi wojewódzkiej nr 697 z drogą E-30 (War-szawa-Siedlce- Terespol), a przebiega drogą nr 697, 697 i drogą nr 62. Towarzyszy on dolinie. Pierwsza część szlaku: droga nr 697 Kałuszyn – Trzebucza - Grębków (Sucha) - Grodzisk- Liw - Węgrów. Druga część – droga nr 62 - Węgrów – Starawieś – Paplin - Kamionna (Baczki) - Łochów, Gwizdały.
Znajduje się tutaj niespotykana gdzie indziej na Mazowszu liczba zabytków o wysokiej ran-dze artystycznej i historycznej. Obiekty zabytkowe umiejscowione są bardzo dogodnie dla turystów: przy dawnym trakcie handlowym Kałuszyn - Węgrów – Łochów.

Muzeum Architektury Drewnianej w Suchej
Pierwszą na trasie (jadąc od strony Warszawy) interesującą miejscowością jest wieś Sucha. Do tego rodowego gniazda Cieszkowskich herbu Dołęga prowadzi szosa z Grębkowa. Dwór - miejsce urodzin znanego filozofa Augusta Cieszkowskiego - powstał w 1743 r. W 1987 r. chylący się ku upadkowi obiekt przejął prof. Marek Kwiatkowski, dyrektor warszawskich Łazienek Królewskich, zakładając rodzaj muzeum wiejskiej architektury drewnianej. Stanowi ono reprezentatywny dla regionu zbiór kilkunastu obiektów architektury drewnianej ściągniętych do Suchej z bliższej i dalszej okolicy (m.in. wiatrak holenderski, dzwonnica i karczma z XVIII w., maneż, chałupy chłopskie). Niedawno do tego szacownego grona dołączył piękny dziewiętnastowieczny dwór klasycystyczny z Rudzienka.

Grodzisk - dawny gród
We wsi Karczewiec należy skręcić w kierunku wschodnim, aby po niecałych 3 kilometrach dotrzeć do sennej wsi położonej na wysokiej skarpie Liwca, przy której ulokowało się na cyplu wysuniętym w dolinę rzeczną grodzisko z X - XI w. - jedno z największych zachowanych na Mazowszu, zwane „podlaskim Wawelem”, o rozmiarach porównywanych do powierzchni zamku krakowskiego (prawie 5 hektarów!). Z dawnego grodu obronnego, pełniącego również funkcje refugium, otoczonego niegdyś podwójną linią umocnień i fosą, pozostała jedna linia potężnych wałów i tradycja, że tu niegdyś kończyła się Polska a zarazem Europa Zachodnia.

Liw - warownia na granicy
Dalsza trasa prowadzi do Liwa. Wzdłuż ulicy Nowomiejskiej zachowała się zabytkowa za-budowa drewniana Liwa z czasów, kiedy był on miastem (do 1869 r.). Najciekawszy zabytek to zespół zamkowo-dworkowy. Niegdyś był tu zamek obronny, siedziba kasztelanii i starostwa liwskiego, kontrolujący trakt handlowy z Warszawy na Ruś i ryglujący pobliską przeprawę na Liwcu. Zbudowany na zlecenie księcia mazowieckiego Janusza I Starszego przed 1429 r., rozbudowany przez księżnę Annę Mazowiecką oraz królową Bonę Sforzę.
Zamek, zniszczony przez Szwedów w 1656 r. i 1703 r., zmienił radykalnie swój wygląd w 1782 r., kiedy to na fundamentach gotyckich powstał dwór barokowy, siedziba starostwa, strawiona przypadkowym pożarem w poł. XIX w. W czasie II wojny światowej zabytek uniknął rozbiórki na cegłę dzięki brawurowej akcji polskiego archeologa Ottona Warpechowskie-go, który przekonał władze niemieckie o krzyżackim rzekomo pochodzeniu warowni(!) i rozpoczął jej odbudowę (1942-44), dokończoną już przez innych wykonawców w 1961 r. Obecnie zespół mieści Muzeum Zbrojownię z bogatymi zbiorami broni, mebli, tkanin, malarstwa oraz unikalną galerią reprezentacyjnego portretu sarmackiego. W zamku odbywają się dorocznie duże imprezy kulturalne: Festyn Archeologiczny i Turniej Rycerski „O Pierścień księżnej Anny”. Zamek w Liwie jest jedyną na wschód od Warszawy zachowaną (chociaż częściowo) średniowieczną warownią na ogromnym obszarze pomiędzy Mazurami i Lublinem.

Punkt widokowy - Sowia Góra
Warto na chwilę zboczyć z głównej trasy (w prawo, za mostem, w kierunku na Jarnice), aby po przejechaniu 5 km osiągnąć Sowią Górę - morenowe wzniesienie górujące nad szeroką w tym miejscu doliną Liwca. Roztacza się z niego rozległa panorama, niezwykła w tych równinnych stronach. Ze szczytu wzgórza widoczne są w promieniu kilku kilometrów szerokie pasma pastwisk i torfowisk, urozmaicone czarnymi punktami jałowców i pojedynczymi, starymi drzewami. Przestrzeń łąk przecina wijący się w ciasnych meandrach Liwiec obramowany gęsto rosnącą wikliną.

Węgrów – miasto czterech kultur
Założony przy trójkątnym placu targowym Węgrów pojawia się po raz pierwszy w dokumentach w roku 1414, kiedy powstaje pierwsza parafia katolicka.. W roku 1441 książę mazowiecki Bolesław IV nadał osadzie prawa miejskie. W połowie XVI w. Węgrów zasłynął jako jedno z ośrodków działania Braci Polskich zwanych arianami. Znacząca dla miasta była grupa protestanckich osadników ze Szkocji oraz z Niemiec. Obrazu dopełniała diaspora żydowska oraz oczywiście społeczność katolicka. W połowie XVII w. na terenie Węgrowa istniały trzy orga-nizmy miejskie, miasto Stare, Nowe i Ruskie. Przywilej księcia Bogusława Radziwiłła z 1650 r. dodał jeszcze dzielnicę protestancką (szkocką). Od XVI do schyłku XVIII w. zbór węgrowski pełnił rolę parafii dla protestantów warszawskich, zarówno luteran, jak i kalwinistów, pozbawionych własnej świątyni.
Większość swoich zabytków zawdzięcza miasto Janowi Dobrogostowi Krasińskiemu, wybit-nemu mecenasowi i znawcy sztuki. Kościoły węgrowskie są enklawą barokowej sztuki sto-łecznej na Podlasiu w jej najlepszym wydaniu. Dla Krasińskiego pracowała warszawska elita artystyczna - architekci: Tylman van Gameren, Carlo Ceroni i Jan Reisner; malarz Michał Anioł Palloni oraz rzeźbiarz Andreas Schlüter z zespołem.
Bazylika pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, oraz świętych apo-stołów Piotra i Pawła stanowi dominantę architektoniczną rynku podporządkowując sobie jego wschodnią pierzeję. Gotycki kościół murowany z XVI w. „podniesiony jak Feniks z popiołów” przez Jana Dobrogosta Krasińskiego w latach 1703-11, przypuszczalnie według planów Tyl-mana van Gameren. Wewnątrz zespół 9 pięknych fresków pędzla Michała Anioła Palloniego. W zakrystii - obok interesującej kolekcji portretów dobrodziejów świątyni z XVII - XIX w.- curiosum: lustro słynnego maga Twardowskiego, który według legendy, na życzenie króla Zygmunta Augusta, wywołał z jego pomocą ducha Barbary Radziwiłłówny.
Zespół poreformacki (1693-1711) złożony jest z klasztoru i kościoła pw. świętych Piotra z Alkantary i Antoniego z Padwy. Ojców reformatów sprowadził do Węgrowa Jan Kazimierz Krasiński. Fundacji dokończył jego syn, Jan Dobrogost, zatrudniając plejadę świetnych arty-stów. Barokowy kościół zaprojektował van Gameren, a zrealizował Ceroni. W ołtarzu głównym wspaniała rzeźba Chrystusa Ukrzyżowanego dłuta Schlütera. W transepcie znajduje się doskonały artystycznie pomnik J. D. Krasińskiego, jeden z najpiękniejszych polskich nagrobków (1703-11). W kopule iluzjonistyczny fresk Palloniego „Świętych Obcowanie” z 1710 r.
Kościół ewangelicko-augsburski - obecnie kaplica cmentarna. Drewniany, po spaleniu w 1678 r. odbudowany w 1679 r. w ciągu jednej nocy (!), aby spełnić warunek niechętnego pro-testantom biskupa łuckiego. Na cmentarzu przykościelnym kamienne nagrobki szkockich tkaczy, m.in. z klanu Campbell, z XVII i XVIII w. Sam układ przestrzenny jest reliktem kul-turowym: kościół wraz otaczającym go cmentarzem zachowuje tradycyjny układ przestrzenny świątyni chrześcijańskiej z otoczeniem (plac grzebalny równoznaczny ze strefą sacrum wyznaczoną ogrodzeniem), obowiązujący na ziemiach polskich do schyłku XVIII w.

Węgrów- Łochów - szlak siedzib ziemiańskich
Pałac Radziwiłłów w Starejwsi
Obiekt wart szczególnej uwagi to pałac w Starejwsi, od XVI w. rezydencja rodów magnac-kich: Kiszków, Radziwiłłów (m.in. osławionego księcia Bogusława) i Krasińskich. Barokowy pałac z XVII w., przebudowany został w I poł. XIX w. przez warszawskiego architekta Ludwika Martiniego na zlecenie rosyjskiego księcia Sergiusza Golicyna w stylu nawiązującym do gotyku angielskiego. W 1944 r. został ograbiony i zdewastowany przez wojska sowieckie, odremontowany na ośrodek szkoleniowy NBP u schyłku XX w. Wspaniałe wnętrza z lat 1859-62 autorstwa Bolesława Podczaszyńskiego, niedostępne są niestety dla turystów, podobnie jak cały zespół pałacowo-parkowy.

Dwór Glinków w Paplinie
O kilka kilometrów dalej leży Paplin, a w nim barokowy dwór modrzewiowy zbudowany w połowie XVIII w. dla Glinków, przebudowany w drugiej połowie wieku XIX (dostawiono por-tyk murowany), położony w starym parku krajobrazowym. Zespół dworski szczycił się orygi-nalnym drewnianym samborzem - obronną bramą wjazdową (rysuek reprodukowany w „En-cyklopedii Staropolskiej” Z. Glogera) spaloną przez Rosjan w 1915 r. Obecnie własność prywatna rodziny Toczyłowskich - udostępniony dla turystów.

Kamionna
Następny obiekt wart uwagi to klasycystyczny dwór murowany Godlewskich z I poł. XIX w. Przykład typowej wiejskiej siedziby ziemiańskiej średniozamożnej szlachty z drugiej ćwierci XIX w., otoczony sześciohektarowym parkiem. Własność prywatna.

Baczki
W odległości 6 km od trasy głównej położony jest dwór drewniany w Baczkach, jedna z najstarszych istniejących na naszym terenie siedzib ziemiańskich, zbudowana w połowie XVIII w. W tym też czasie założono park - jakoby według planów Rolanda Mique, twórcy „wioski wersalskiej” królowej Francji, Marii Antoniny. Zachowały się długie aleje z pięknymi okazami starodrzewu. W ciągu swojej historii dwór należał do Starzeńskich, Marków, Perlisów, Sadzewiczów, Figlewiczów, a obecnie mieści prywatny pensjonat letni.

Łochów - miasto przy szlaku kolejowym do Białegostoku
U wjazdu do Starego Łochowa znajduje się dwór eklektyczny. Mieszkali tu niegdyś Horno-wscy, Downarowiczowie, Zamoyscy i Kurnatowscy. Korpus budynku z ok. 1830 r., uzupełniony przez dwa boczne ryzality, portyk wejściowy i taras ogrodowy z daszkiem wspartym na żeliwnych kolumnach. Innowacje te wprowadził znany architekt Bolesław Podczaszyński, który przebudował dwór około 1876 r. Obecnie własność prywatna.

To jeszcze nie koniec atrakcji. Po Liwcu można spłynąć kajakiem podczas spływów organizowanych przez PTTK w Węgrowie. W Borzychach znajduje się ferma strusi afrykańskich i wioska indiańska, udostępniane dla turystów. Remontowany obecnie zalew w Węgrowie będzie wielką atrakcją dla wędkarzy i wodniaków. Mamy w ręku wiele atutów. Teraz musimy ich użyć i wygrać w dużej rozgrywce. Stawką jest rozwój Węgrowa i powiatu węgrowskiego w oparciu o przemysł turystyczny.